13 Ağustos 2017

Müfettiş - Gogol


Müfettiş, Blog sözlük Kitap Okuma Grubu'nun bu ay içinde okumayı planladığı 15. kitabı. Acaba ne okusam arayışı içindeyken imdadıma yetişti. Böylece ilk kez komedya türünde bir piyes okudum. 

Hikayemiz Rusya'nın içlerinde, yozlaşmanın nirvanasını yaşayan bir ilçe de geçiyor. İlçenin kaymakamı, bulunduğu makama basamakları teker teker tırmanarak çıkan, güç peşinde koşan, orta yaşın son demlerini yaşayan biridir. Karısı ve kızı ise lüks peşinde koşan tiplerden. Hakim derseniz av meraklısı, özellikle av konusunda gelen rüşvetlere hayır diyemeyecek birisi. Artık hayal edin canım, kimsesizleri koruma kurumu müdüründen tutun postane müdürüne hatta ilçede ki iş adamlarına kadar herkeste var bir bozukluk. 

Günlerden bir gün kaymakamın eski dostlarından biri, gizli bir müfettişin ilçesini denetlemek için görevlendirildiği haberini uçurur. Kaymakam tutuşur ve ilçenin bürokratlarına o müfettişin bulunması, gerekirse rüşvet verilerek ikna edilmesi talimatını verir. Kısa bir araştırmadan sonra üç- dört gündür otelde uşağı ile beraber konaklayan İvan Aleksandroviç Hlestakov'un gizli müfettiş olduğuna karar verirler. Oysa Hlestakov yolculuğu sırasında parasını har vurup harman savurduğu için sıfırı tüketmiş, cebinde yemek parası dahi kalmayan sıradan bir memurdur. Kaymakam, gizli müfettişi (!) virane otelden kurtararak kendi konağına alır. Bir an olsun hürmet eksik edilmez. Hlestakov ise önce kendisine duyulan ilgiye şaşırır ancak daha sonra alışarak ilçenin ileri gelenlerini yolmaya başlar. Herkesten borç adı altında para alır. Özellikle içkili olduğu zamanlarda kendini olduğundan büyük anlatır. Kaymakamın konağında kaymakamın kızı ve eşi ile de yakınlaşır. Zavallı kaymakam başına talih kuşu konduğunu zannederek havalara uçmaktadır... 

Son kısımda Gogol, oyunu sahnelendikten sonra gelen eleştirilere kendisi cevap vermek yerine oyuna ek yazarak oyuncular aracılığıyla cevap vermiş. Bana çok zekice geldi. En son yaptığı ek ile de oyunu sahneleyen sanatçıların karakterleri anlayamadığından yakınarak ayrıntılı bir karakter analizi yapmış. Mesela oyuncuların  Hlestakov' u başta saf ancak sonraları fırsattan istifade eden bir yalancıymış gibi oynadıklarını (okurken ben de öyle hayal etmiştim) oysa Hlestakov' un çıkarcı biri olmadığını, çevresine zararı olmayan bol keseden atan ama hiç bir zaman yalan söyleme amacında olmayan biri olarak oynanması gerektiğini yazmış.

İlk kez bir oyun okuyorum ve nasıl eleştirilir bilmiyorum açıkçası. Ancak şunu söyleyebilirim. Roman okurken hikayenin karakterlerini zihninizde daha özgür canlandırabiliyor ve hikayenin içinde olabiliyorsunuz. Anlatı ile özdeşleşemeseniz bile sizinde bulunduğunuz bir ortamda yaşanan olaylara tanık oluyormuşsunuz hissine kapılıyorsunuz. Ama oyun öyle değil. Oyuncuların tipleri, karakterleri hatta kıyafetleri bile ayrıntılı bir şekilde tanımlanıyor. Sürekli diyalog okuyorsunuz ve arada bir perde kapanıyor, sahne arkasından sesler geliyor. Bu durum olayı değil oyuncuları izlediğinizi hatırlamanıza neden oluyor.

Sonuç olarak okumaktan keyif aldım. Bana piyesin de okunabileceğini gösterdi. Eğer siz de daha önce hiç piyes okumadıysanız Gogol' un Müfettiş' inden başlayabilirsiniz.

Sevgiler.
Önceki Yayın
Sonraki Yayın

Yazar Hakkında


Okumayı ve izlemeyi sever, yazmanın ise insana inanılmaz bir derinlik kattığına inanır. Çay vazgeçilmezidir. 90 ların müzikleriyle mest olur hatta kendinden geçer. 


10 yorum :

  1. Ara sıra piyes okurum ama gogol okumadım henüz onun palto adlı kitabı aklımda şuanlık :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Keşke okuyup beğendiğin oyunları yazsaydın, listeye eklerdik. Bu arada piyes okumakta ayrı bir kültür sanırım. İnsan kendini oyuncu gibi hissediyor :)

      Sil
  2. Kitabı pdf olarak bulamadığım için düzenlediğim etkinliğe kendim katılamadım. Aslında okumayı istediğim bir eserdi. Daha önce birkaç oyun okuma deneyimim var. genelde okurken sesli ve her karaktere bir ses atayarak okurum. O zaman okuması daha eğlenceli oluyor. Okunacaklar listemde yerini aldı. Türkiye'ye gider gitmez kitabı alıp okuyacağım. İncele yazısı yazdığınız ve blog sözlük okuma grubuna katıldığınız için teşekkür ederim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. :) kitabı ben pdf olarak okudum ama iyi ayarlayamamışlar. İki sayfayı tek sayfa olarak taramışlar, her sayfada ekranı büyütmek zorunda kaldım. İsterseniz bendekini gönderebilirim.

      Oyunu sesli okumayı hiç düşünmemiştim, verdiğin taktik için teşekkür ederim. Umarım blog sözlük okuma grubu çığ gibi büyür.

      Sil
    2. Gönderebilirseniz çok mutlu olurum. Size sözlükten mail adresimi mesaj attım.

      Sil
  3. Ben okumayanlardanım. Bir kaç kes okurum diye kütüphaneden aldım ancak okuyamadan geri verdim. :) Şimdi okumak istedim ama :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kitap Güneşim sen kütüphaneden faydalanma işini çok iyi yapıyorsun gerçekten :)

      Oyun okumak ilk sayfalarda garip oluyor ama karakterler oturunca kendini kaptırıyorsun. Bence kendini zorlayarak okumaya çalış, farklı bir lezzet.

      Sil
  4. yani hiç hayal edemedik , ülkede rüşvetin adı falan anılmadığı , dürüstlüğün dibine vurulduğu için bu gibi konuları anlamamız zor , gözümüzde canlandırmamız ise imkansız :D iyi olmuş ama , türde değişiklik arada şart :D

    YanıtlaSil